Năm 1994, Eugen Cicero bước lên sân khấu Bucharest, đánh dấu sự trở về sau hơn ba thập kỷ xa quê. Gác lại câu chuyện hồi hương đẫm nước mắt, nếu thực sự lắng nghe, bạn sẽ nhận ra thứ âm nhạc ông bày ra trên phím đàn đêm đó mang một mảng màu rất lạ so với các bản thu studio bóng bẩy tại Tây Đức.
Đó không đơn thuần là màn phô diễn ngón nghề Classical Crossover quen thuộc. Bucharest 1994 là một sự giao thoa hoàn hảo giữa ba thế giới: tư duy hòa âm chặt chẽ của Cổ điển, nhịp điệu Swing nảy nở của Jazz Mỹ, và cách ngắt câu (phrasing) mang đậm âm hưởng Doina – điệu dân ca sầu muộn của vùng Balkan.
Để hiểu rõ sự bứt phá này, bạn hãy thử nghe sự biến tấu bẻ gãy khuôn khổ Cổ điển bằng đảo phách và walking bass. Bản gốc vốn là một bài tập chạy ngón tốc độ cao và ngặt nghèo về nhịp độ, nhưng Cicero đã bẻ ngoặt hòa âm sang màu sắc Jazz, tạo ra một groove nhún nhảy đầy tự do:
C.P.E. Bach – Solfeggietto (Eugen Cicero Trio)
Và rồi nghe những khoảnh khắc chất Đông Âu bộc lộ rõ nhất, chứng minh Cicero không chỉ là một nghệ sĩ chơi nhạc Mỹ. Thay vì đánh thẳng tắp, ông sử dụng Rubato (co giãn thời gian) lơi lả như một tiếng thở dài. Ông lướt các nốt hoa mỹ rất nhanh và mỏng, dường như đang cố dùng phím piano để mô phỏng lại tiếng đàn cimbalom truyền thống của quê hương:
Eugen Cicero – Romanian Folk Song / Doina improvisations
Cái hay của một đĩa thu live như Bucharest 1994 là âm thanh không hề vô trùng. Trong những bản Ballad chậm của đêm diễn, Cicero thể hiện một sự kiểm soát touch (lực chạm phím) bậc thầy. Ông không rải hợp âm dày đặc, mà giữ lại sự trong trẻo của Cổ điển, nhả từng nốt vào không gian và để những khoảng lặng có chủ ý vang vọng giữa khán phòng.
Nghe Cicero chơi live đêm đó, ta không thấy sự phô trương kỹ thuật khô khan. Đó đơn giản là lời tự sự của một nghệ sĩ vĩ đại – người đã dùng tư duy hòa âm của phương Tây để đánh thức lại nhịp đập dân gian của quê hương mình.